Bekijk mijn VLOG video hier: Den Haag | Mauritshuis, Tentoonstelling Facelifts & Makeovers
Eeuwenoude schilderijen van Rembrandt, Vermeer en Rubens zien er hedendaags nog steeds goed uit, maar hoe is het mogelijk dat zij de tand des tijds hebben overleefd? Het geheim ligt gedeeltelijk bij de restauratiewerken van schilderijen. Om een beter beeld te krijgen van wat restauratoren doen, kun je een kijkje nemen achter de schermen van de restauratoren en wordt de restauratie van schilderijen in de schijnwerpers gezet.
De tentoonstelling Facelifts en Make-overs in het Mauritshuis laat je de verborgen wereld zien van de restauratie. Het is een spannende wereld, waarin je te zien krijgt hoe er ineens een heel ander beeld ontdekt wordt onder verschillende verflagen van een schilderij, hoe een soldaat tevoorschijn komt in een schilderij, terwijl hij er daarvoor niet op stond en voor welke restauratie-ethische dilemma’s restauratoren komen te staan.
Emptymeet Facelifts & Makeovers
Uitnodiging Emptymeet
Hoe vaak gebeurt het dat je in een leeg museum mag rondkijken met je camera en statief onder de arm, volop de ruimte krijgt om je creatief te uiten, pronkstukken uit het museum mag bewonderen en het verhaal te horen krijgt van een restaurator die ons vertelt over het restauratiewerk van haar en haar collega’s.
Samen met een groep andere enthousiastelingen ben ik door Jann aka @senns_less uitgenodigd voor een Emptymeet in het Mauritshuis aan het Plein 29 in Den Haag in Nederland in samenwerking met het Mauritshuis.
Hapje en een drankje in de Kunstwerkplaats
In de lobby van het Mauritshuis staat René Timmermans al klaar om ons hartelijk te verwelkomen en verder te begeleiden tijdens de Emptymeet. We leveren onze spullen af bij de garderobe en lopen naar de Kunstwerkplaats op de eerste verdieping, waar we met iedereen kennis kunnen maken onder het genot van een hapje en een drankje.
Kennismaking
Onze groep bestaat inclusief ikzelf uit twaalf personen, waarvan ik er in totaal één persoonlijk ken, sommige mensen volg ik op Instagram, van andere mensen ken ik hun Instagram account en een aantal mensen ken ik helemaal niet. Ik vind het best spannend om op deze manier nieuwe mensen te ontmoeten, mijn sociale kant is niet mijn sterkste kant moet ik eerlijk bekennen, maar het haalt me wel meteen uit mijn comfort zone.
De mensen zijn gelukkig allemaal super aardig en het is ook heel gaaf om van sommige Instagram accounts te zien welke persoon erachter zit.
Welkomstwoord door restaurator Sabrina Meloni
Sabrina Meloni is restaurator en is mede samensteller van de tentoonstelling Facelifts & Make-overs, samen met Quentin Buvelot, die conservator is.
De collectie van het Mauritshuis
De collectie van het Mauritshuis bestaat voornamelijk uit zeventiende eeuwse schilderijen met grote namen als Rembrandt, Vermeer, Frans Hals en Jan Steen. In 1994 zijn ze gestart met het delen van restauratiemateriaal en technisch onderzoek met het publiek. In die tijd was dit vrij uniek voor andere musea en werd dit eigenlijk niet gedaan. Ze hebben toen het beroemdste schilderij van het Mauritshuis, ‘het meisje met de parel’ van Johannes Vermeer voor het oog van het publiek gerestaureerd.
De tentoonstelling
In deze tentoonstelling hebben ze van twintig schilderijen die in de afgelopen twintig jaar gerestaureerd zijn een verschillend aspect belicht, zodat je in de hele tentoonstelling een idee krijgt van het werk van een restaurator. Sabrina Meloni laat op een beeldscherm haar atelier zien met haar team van restauratoren die bestaat uit collega’s en stagiaires.
Case studies
Sabrina Meloni laat een aantal case studies zien, met onder andere het werk van Gerard ter Borch, waarvan ze dachten dat het restauratiewerk wel binnen drie maanden klaar zou zijn, maar uiteindelijk hebben ze vier jaar aan het schilderij gewerkt.
Schilderij van Pieter de Hooch
In de tentoonstelling laten ze één schilderij zien dat nog in de restauratie is, namelijk het schilderij van Pieter de Hooch, ‘Een Binnenplaats’, geschilderd circa 1658-1660. We zien op het beeldscherm een afbeelding van het schilderij vóór de restauratie en daarnaast een afbeelding tijdens de restauratie, waarop te zien is dat op de achtergrond een figuur tevoorschijn komt. Soms verandert de kunstenaar zelf iets in zijn schilderij, maar in dit schilderij is dat later gebeurd, ergens voor 1823.
Van betekenis veranderd
Er is een andere versie van dit schilderij in Washington van dezelfde kunstenaar. Uit onderzoek weten ze dat hij eerst dit schilderij uit Washington geschilderd heeft en daarna het schilderij dat in het Mauritshuis hangt. Doordat de derde figuur uit het schilderij weggehaald is, is de betekenis van het schilderij veranderd.
Het mysterie van de verdwenen soldaat
Wat je in het originele schilderij ziet zijn twee mannen, die een vrouw uitdagen tot een drinkspel. Een van de mannen is een soldaat en dat is de figuur die op mysterieuze wijze is verdwenen. Doordat de figuur weg is, is het een echtpaar geworden op een binnenplaats. Dit is hoe het schilderij ook van beschreven wordt, als een echtpaar met een meisje op een binnenplaats.
Het restauratie dilemma
De restaurateurs staan nu voor het dilemma wat ze met het schilderij gaan doen;
- Laten ze de geschiedenis van het schilderij zien en laten ze het zoals het is, door een schim van de soldaat zichtbaar te laten.
- Schilderen ze de schutting terug zoals die voor de restauratie was of
- Restaureren ze de soldaat op basis van het schilderij in Washington?
Het publiek mag stemmen
Ze laten het publiek stemmen en in de tentoonstelling kun je je stem uitbrengen. Het is interessant om te weten hoe het publiek hiernaar kijkt en dit zullen de restauratoren uiteindelijk ook meenemen in hun beweegredenen.
Wat de restauratoren ook doen, het zal altijd ethisch moeten kloppen.
Op welke restauratieoptie zou jij je stemmen?
‘Meet the Girl’
Na ons bezoek aan de tentoonstelling Facelifts & Makeovers lopen we naar een ander gebouw waar we een bezoek mogen brengen aan de vaste collectie van het Mauritshuis. De vaste opstelling bevat de hoogtepunten uit de collectie, de zogenoemde Rembrandts en Vermeers. We komen oog in oog te staan met het meisje met de parel van Vermeer. Wat een prachtwerk om te zien!
Het Mauritshuis
Het Mauritshuis was in de zeventiende eeuw ooit gebouwd als luxe woonhuis, daarna is het ook nog een hotel geweest voor belangrijke gasten aan het Binnenhof en uiteindelijk is het Mauritshuis in 1822 een museum geworden.
Volgend jaar in 2022 is het jubileumjaar van het Mauritshuis en viert het Mauritshuis haar tweehonderd jarige bestaan. Er staan dan heel veel tentoonstellingen op het programma.
De tentoonstelling Facelifts & Makeovers is te zien tot zondag 9 Januari 2022.
Kom je ook kijken?
Mijn VLOG video van ons bezoek aan het Mauritshuis kun je hier terugzien: Den Haag | Mauritshuis, Tentoonstelling Facelifts & Makeovers
Mauritshuis
Adres:
Plein 29
2501 CM Den Haag
Nederland