Bekijk mijn video hier: Hoe blijf je koel tijdens het warme Pitta seizoen?
In de zomer kunnen de temperaturen flink stijgen, niet alleen in de omgeving maar ook in jou zelf. De zomer is namelijk het Pitta seizoen, waarin de Pitta Dosha (vuur) het meest dominant is. De kenmerken van Pitta zijn vurig en warm, wat je ook ervaart tijdens hete zomerdagen.
Hoe blijf je nu koel tijdens het warme Pitta seizoen? Volgens de Ayurveda kunnen we Pitta balanceren met onze voeding. In deze blog ga ik jou meer vertellen over de workshop die ik gevolgd heb bij Silvia de Haas: Ayurvedisch koken in de Zomer met gerechten om koel te blijven tijdens het warme Pitta seizoen.
Ik heb al eerder een Ayurvedische kookworkshop bij Silvia gevolgd, waar ik geïnspireerd geraakt ben door de Ayurveda en de Vedische keuken. In mijn vorige blog post Veganistisch koken met de Vedische keuken kun je hier meer over lezen.
Ayurveda en de Vedische Keuken
Ayurveda is een holistische geneeskunst, die dateert uit het Vedische tijdperk, drie- tot vijfduizend jaar geleden in India, Noord-Afrika en een gedeelte van het Midden-Oosten. Volgens de Ayurveda beginnen alle ongemakken in de spijsvertering, zowel de fysieke als de mentale spijsvertering. Veel toepassingen uit de Ayurveda worden ook toegepast in de Vedische keuken. De Vedische keuken is erop gericht om je spijsvertering optimaal te houden.
De Vijf Elementen
Alles in het universum is opgebouwd uit de vijf elementen:
Ether, lucht, vuur, water en aarde.
De drie Dosha’s
Vanuit de vijf elementen zijn de drie lichaamstypen of Dosha’s samengesteld. De drie Dosha’s zijn niet alleen in de mens, maar in alle materie aanwezig. De volgende drie lichaamstypen zijn samengesteld uit de vijf elementen:
Vata: ether en lucht
Pitta: vuur en water
Kapha: water en aarde
Vata
Vata bestaat uit de lichtste elementen, ether en lucht. Overal waar een hoop beweging in zit is Vata. Een Vata-persoon is vaak beweeglijk, begint aan veel dingen tegelijkertijd, maar iets afmaken daarentegen is moeilijker voor ze. Een Vata in balans heeft veel creativiteit en een levendige energie.
Pitta
Pitta bestaat uit vuur en (wat) water. Pitta is vol warmte, scherp en heet. Een Pitta-persoon is doelgericht, werkt het liefst in een overzichtelijke structuur zodat er controle is, en maakt graag een plan waar hij ook voor gaat. Als het echter een beetje tegenzit, dan heeft een Pitta een kort lontje.
Kapha
Kapha bestaat uit water en aarde. Kapha geeft stabiliteit. Een Kapha-persoon is over het algemeen rustig, heeft een standvastig karakter, komt niet zo snel in actie, maar gaat wel gewoon door in zijn eigen tempo. Een Kapha heeft innerlijk een gevoelig en emotioneel leven, maar daar zie je aan de buitenkant weinig of niets van.
De Seizoenen
Vanuit de Ayurveda koken we evenwichtig met de seizoenen mee. Je tempert de elementen die in dat seizoen van buitenaf het hoogst zijn. Als je in harmonie eet en leeft met de natuur, dan zie je dat wat er in je omgeving groeit, op dat moment ook goed is voor jou. In de Ayurveda hebben ze drie seizoenen. De drie Dosha’s zijn ook weer terug te vinden in de drie seizoenen.
De Herfst
De herfst is het Vata seizoen. In de herfst is er veel beweging met het vallen van de bladeren en het onvoorspelbare weer. Buiten wordt het kouder en je gaat verwarmend koken door het eten te stoven, het maken van stoofpotjes en gebruik te maken van verwarmende kruiden.
De Winter
De winter is het Kapha seizoen. De winter is stabiel, de tijd dat het stil wordt. Het landschap kan bedekt zijn door een laag sneeuw. Net als de van oudsher bekende pepernoten zie je in de winter verwarmende kruiden zoals kaneel, kardemom en kruidnagel. Je zorgt ervoor dat je spijsvertering verwarmt en op gang blijft.
De Zomer
De zomer is het Pitta seizoen. De periode naar de zomer toe is de tijd om te reinigen. In de natuur zie je dat terug in de bladgroentes die opkomen, die ideaal zijn voor een reinigingskuur. De asperges en de bleekselderij van het Pitta seizoen werken vochtafdrijvend.
De zes smaken
In de Ayurveda koken we met de zes smaken: zoet, zuur, zout, bitter, scherp en wrang. Om Pitta te balanceren worden vooral de smaken zoet, bitter en wrang gebruikt. Om Vata te balanceren zijn dit de smaken zoet, zuur en zout en om Kapha te balanceren de smaken scherp, bitter en wrang.
Kruiden
De kruiden die we tijdens de kookworkshop gebruikt hebben, zijn goed voor het Pitta seizoen. Kruiden kunnen namelijk verwarmend zijn en het spijsverteringsvuur verhogen of juist verkoelend zijn en het spijsverteringsvuur temperen. We verlagen de Pitta in de zomer door verkoelend te koken met het gebruik van de juiste voeding en kruiden.
Pippali
Pippali is een lange pepersoort, een Bengaalse lange peper. Pippali is de enige pepersoort die niet verhittend werkt in je lichaam, omdat de omzetting in je spijsverteringssysteem anders is. Pippali heeft de smaak van peper, maar hij is iets milder van smaak en het ruikt ook iets anders.
Voor een Pitta-persoon geldt: hoe meer hitte in het lichaam, des te groter de kans op ontstekingen. Pippali is een goed alternatief voor peper.
Fenegriek
Fenegriek is een heel bitter kruid en het werkt ook vochtafdrijvend. Fenegriek is een goed kruid om Pitta te verlagen. Fenegriekzaadjes zijn hele harde driehoekjes die niet oplossen in vloeistoffen, behalve in zuivel. De smaak van fenegriek is erg bitter, tenzij je hem in zuivel oplost, dan krijgt de fenegriek een zoete en nootachtige smaak. We hebben de fenegriek in de spinazie met crème fraîche en zuivel gebruikt.
Ajwain
Ajwain wordt ook wel Koningskomijn genoemd. Ajwain werkt verhittend in het lichaam. Zeker voor een Pitta-persoon is het aan te raden om ajwain in de zomer te vervangen door tijm en komijn. Met tijm en komijn krijg je dezelfde smaak als ajwain, waarbij tijm een verkoelende werking heeft in het lichaam. In het najaar zou je wel weer ajwain in je gerechten kunnen gebruiken, omdat dan het Vata stijgt. Tegen de tijd dat het kouder wordt en je merkt dat je koude vingertoppen krijgt, is het goed om ajwain als verwarmend kruid te gebruiken.
Drinken
De hitte van de zomer werkt verdrogend. We moeten ervoor zorgen dat we genoeg drinken. Tijdens de kookworkshop hebben we twee drankjes gemaakt die verkoelend werken op de spijsvertering.
KKV-Thee
De KKV-Thee is de Komijn-Koriander-Venkel Thee. De KKV-Thee is uitermate goed om alledrie de Dosha’s te balanceren. Voor de Pitta Dosha is de thee bijzonder heilzaam, omdat hij een teveel aan hitte afvoert en de spijsvertering ondersteunt. Je kunt de KKV-Thee de hele dag, het hele jaar door, drinken.
Zoete Lassi
De zoete lassi, gemaakt van kardemom en rozenwater, is het zomerdrankje bij uitstek, omdat hij verkoelend werkt en daarnaast ook heerlijk zoet en verfrissend smaakt.
Het Buffet
Toen we klaar waren met koken, hebben we de tafel gedekt met gerechten die we gemaakt hebben tijdens de kookworkshop. Het buffet zag er feestelijk uit met eten geserveerd in kleurrijke schaaltjes. De gerechten hebben stuk voor stuk een verkoelende werking op de Pitta Dosha.
Dit is wat we gemaakt hebben: als starter de agni booster, wortelnotenballetjes, koriander raïta, komijnrijst, curry met pancha masala, spinazie met panir, mango chutney met munt, mung dahl wraps met groene kruiden, dadelnotenbonbons en als drankjes de zoete lassi en de kkv-thee.
In het begin aten we in stilte, om in rust en aandacht alles te proeven, te genieten van het eten, en om alle smaken goed tot ons te kunnen nemen. Daarna hebben we gezellig met elkaar gegeten en gedronken. De gerechten smaakten heerlijk. Mijn favoriet is de palak panir met spinazie, die ga ik thuis als eerste uitproberen. Ontzettend lekker en niet moeilijk om te maken.
Silvia had als tip gegeven om een bakje mee te nemen, mocht er toevallig iets overblijven. Ik heb mijn Nyonya Tiffin meegenomen en gevuld met heerlijke gerechten.
Dit was wederom een fantastische kookworkshop en ik kan je nu al vertellen dat er meer Ayurvedische kookworkshops gaan volgen. Kom jij ook?
Klik hier als je meer wil lezen over Veganistisch koken met de Vedische keuken